Perspektywy rozwoju branży

W 2014 r. oczekiwane jest przyspieszenie wzrostu gospodarczego, a jego głównymi czynnikami powinien być eksport i popyt wewnętrzny (wzrost konsumpcji i inwestycji). Od strony popytowej należy jednak zakładać, że w długim terminie (tj. w ciągu najbliższych 20 lat) zapotrzebowanie na energię w Polsce wzrośnie. Jak wynika z najnowszych prognoz Ministerstwa Gospodarki zawartych w zaktualizowanym programie polskiej energetyki jądrowej, zużycie energii w 2030 r. ma sięgnąć 161,4 TWh, co daje średnioroczny wzrost na poziomie 1,5 proc. Ocenia się, że największy wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną będzie widoczny w sektorze usług i gospodarstw domowych (o 46 proc.). Z kolei największym długoterminowym problemem dla krajowego systemu energetycznego będzie zastąpienie ok. 12 GW mocy, które będą odstawione do 2030 r.

Wymogi ekologiczne stawiane Polsce przez Unię Europejską spowodują, że wśród paliw używanych do produkcji energii elektrycznej w najbliższych latach istotnie wzrośnie znaczenie energii ze źródeł odnawialnych. Obecnie ma ona kilkuprocentowy udział w łącznej produkcji energii elektrycznej w Polsce. Odwrotny trend będzie dotyczył produkcji energii przy wykorzystaniu węgla, którego rola w energetyce będzie się powoli zmniejszać.

Ustawa o OZE

W lutym 2014 r. przedstawiono projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii, która została przyjęta przez Komitet Stały Rady Ministrów. W projekcie doprecyzowano zapisy dotyczące systemu aukcyjnego, który pojawi się w miejsce dotychczasowego wsparcia w postaci przyznawanych zielonych certyfikatów. Do aukcji, zgodnie z ustawą będą mogły zostać zakwalifikowane tylko instalacje, których cena ofertowa będzie niższa od wyznaczonej ceny referencyjnej dla poszczególnych technologii.

Dotychczasowe instalacje będą otrzymywały wsparcie na okres 15 lat od momentu, gdy po raz pierwszy wyprodukowały energię elektryczną objętą systemem wsparcia. W przypadku współspalania podtrzymane zostały propozycje ograniczające wsparcie dla istniejących instalacji do 0,5 certyfikatu (z wyłączeniem instalacji dedykowanych) do końca roku 2020, z możliwością ustanowienia innego współczynnika na kolejny okres. Ustawa wprowadza także wysokość opłaty zastępczej na poziomie 297,35 zł oraz mechanizmy prowadzące do utrzymania na odpowiedniej wysokości cen zielonych certyfikatów.

Program atomowy

Na początku 2014 r. dokonano kolejnej aktualizacji programu polskiej energetyki jądrowej. Najważniejszą zmianą jest nowy harmonogram przygotowania inwestycji i budowy elektrowni jądrowej w Polsce. Łączne nakłady na budowę pierwszej elektrowni jądrowej wraz z kosztami przygotowawczymi szacowane są na poziomie 40-60 mld zł.

Planowane inwestycje energetyczne

Konieczność wyłączenia do 2030 r. instalacji wytwórczych o łącznej mocy ok. 12 GW oznacza, że - oprócz energii atomowej - Polska musi inwestować w nowe instalacje konwencjonalne.  Łączne planowane inwestycje w  bloki energetyczne w Polsce do 2030 r. obejmują zrealizowanie projektów o mocy ok. 30 GW. Szacowana wartość programu inwestycyjnego to około 65 mld euro (razem z energetyką jądrową).

Obecnie w Polsce realizowane są inwestycje o łącznej mocy ponad 4 300 MW. Najważniejsze z nich to realizacja dwóch bloków węglowych w Opolu o łącznej mocy 1 800 MW, bloków węglowych klasy 900-1 000 MW powstających w Jaworznie i Kozienicach, bloku parowo-gazowego o mocy 450 MW w Stalowej Woli i bloku gazowego we Włocławku (463 MW). Ponadto trwa budowa kilku mniejszych jednostek wykorzystujących paliwa konwencjonalne, których moc całkowita wyniesie ok. 700 MW.

Wyzwania stojące przed polską branżą energetyczną

Długofalowe cele polskiej energetyki pozostają od kilku lat niezmienne. Wśród priorytetów należy wymienić ograniczenie emisji dwutlenku węgla oraz modernizację infrastruktury energetycznej. W styczniu 2014 r. Komisja Europejska przedstawiła założenia polityki energetycznej po 2020 r. Opierają się one m.in. na ograniczeniu do 2030 r. emisji gazów cieplarnianych o 40 proc. względem roku 1990. Oznacza to zwiększenie rocznego liniowego wskaźnika redukcji emisji z 1,74 proc. do 2,2 proc. W lutym 2014 r. Parlament Europejski przyjął także rezolucję wzywającą Komisję Europejską i kraje członkowskie do zwiększenia poziomu efektywności energetycznej o 40 proc. oraz osiągnięcia celu produkcji 30 proc. energii z odnawialnych źródeł energii w 2030 r.