39. Zobowiązania warunkowe

Szkody górnicze

Grupa w ramach przyjętej polityki tworzenia rezerw na przyszłe zobowiązania, rozpoznaje i ujmuje w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym rezerwy na szkody górnicze, będące skutkiem działalności eksploatacyjnej zakładów górniczych, w wysokości wynikającej ze zgłoszonych, uznanych bądź będących przedmiotem rozpatrzenia przez sądy, udokumentowanych roszczeń z tego tytułu. Przedsiębiorstwom górniczym wchodzącym w skład Grupy nie jest znana metoda ustalenia wartości przyszłych szkód górniczych, która umożliwiłaby wiarygodne oszacowanie przyszłych kosztów likwidacji szkód górniczych powstałych w trakcie eksploatacji złóż.

Bezumowne korzystanie z nieruchomości

Spółki dystrybucyjne należące do Grupy nie posiadają tytułów prawnych do wszystkich gruntów, na których usytuowane są sieci dystrybucyjne oraz związane z nimi urządzenia. W przyszłości Grupa może być zobowiązana do ponoszenia kosztów z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, jednak należy zaznaczyć, iż ryzyko utraty majątku jest znikome. Grupa tworzy rezerwę na wszystkie zgłoszone spory sądowe w tym zakresie. Nie jest tworzona rezerwa na potencjalne nie zgłoszone roszczenia właścicieli gruntów o nieuregulowanym statusie ze względu na brak szczegółowej ewidencji nieuregulowanych gruntów i w konsekwencji brak możliwości wiarygodnego oszacowania kwoty potencjalnych roszczeń. Biorąc jednak pod uwagę dotychczasową historię zgłoszonych roszczeń i koszty ponoszone z tego tytułu w latach ubiegłych ryzyko związane z koniecznością poniesienia istotnych kosztów z tego tytułu można uznać za niewielkie.

Rekompensaty z tytułu rozwiązania kontraktów długoterminowych

W latach 2008-2012 Grupa uczestniczyła w programie rekompensat na pokrycie kosztów osieroconych zgodnie z Ustawą z dnia 29 czerwca 2007 roku o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej.  Przychód z tytułu rekompensat ujmowany był sukcesywnie do wypracowanych praw do rekompensat do końca okresu ich obowiązywania. W celu oszacowania wartości przychodu przynależnego do danego okresu Grupa dokonywała szacunków celem określenia wskaźnika szacowanych kosztów osieroconych do łącznej sumy otrzymanych, zwróconych i oczekiwanych zdyskontowanych zaliczek rocznych (w tym dotychczas otrzymanych zaliczek rocznych), korekt rocznych oraz przewidywanej korekty końcowej.

TAURON Wytwarzanie S.A. zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości, w oparciu o zbudowany model finansowy, rozpoznała w latach 2008 - 2012 przychody z tytułu rekompensaty w łącznej wysokości 2 095 801 tysięcy złotych. Rok 2012 był ostatnim rokiem uczestnictwa w programie pokrywania kosztów osieroconych.

W dniu 30 sierpnia 2013 roku Prezes URE ustalił w drodze decyzji administracyjnej wysokość korekty końcowej kosztów osieroconych. Ustalone kwoty korekty rocznej i końcowej kosztów osieroconych spowodowały, iż Grupa rozpoznała korektę przychodów – zmniejszenie o 18 886 tysięcy złotych. Do dnia 31 grudnia 2013 roku środki pieniężne z tytułu ustalonej korekty końcowej kosztów osieroconych zostały wypłacone spółce zgodnie z zapisami Ustawy KDT. Rok 2012 był ostatnim rokiem uczestnictwa spółki w programie pokrywania kosztów osieroconych a decyzja administracyjna Prezesa URE o wysokości korekty końcowej tych kosztów stanowiła finalne rozliczenie programu. Całość przychodów z tytułu KDT rozpoznanych przez spółkę w okresie uczestnictwa w programie wyniosła 2 076 915 tysięcy złotych.

W 2013 roku zostało zakończone postępowanie sporne pomiędzy TAURON Wytwarzanie S.A. a Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki w sprawie korekty kosztów osieroconych za 2008 rok. Na podstawie decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 31 lipca 2009 roku spółka została zobowiązana zwrócić Zarządcy Rozliczeń S.A. kwotę
159 508 tysięcy złotych w terminie do 30 września 2009 roku.

W wyniku postępowania odwoławczego w oparciu o wyroki: Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 26 maja 2010 roku oraz Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 roku zmieniające decyzję Prezesa URE spółka otrzymała od Zarządcy Rozliczeń S.A. w Warszawie korektę kosztów osieroconych za 2008 rok w wysokości 158 842 tysiące złotych. Prezes URE korzystając z prawa odwołania, skierował skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, która w dniu 24 września 2012 roku wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w Warszawie. W dniu 8 listopada 2012 roku TAURON Wytwarzanie S.A. za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Warszawie złożyła odpowiedź na ww. skargę do Sądu Najwyższego, wnosząc o odmowę jej przyjęcia do rozpoznania, a w razie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania o jej oddalenie jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.

W dniu 21 czerwca 2013 roku Sąd Najwyższy postanowił o odmowie przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej Prezesa URE od wyroku. Postanowienie Sądu Najwyższego w tym przedmiocie nie podlega zaskarżeniu. Tym samym, postępowanie sporne zainicjowane przez spółkę odwołaniem od decyzji Prezesa URE ustalającej korektę roczną kosztów osieroconych dla spółki za rok 2008 zostało ostatecznie zakończone zgodnie z wnioskiem spółki. Powyższa decyzja nie ma bezpośredniego wpływu na wyniki i sytuację finansową Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A., ponieważ skorygowana zgodnie z wnioskiem spółki kwota korekty rocznej za 2008 rok została wypłacona spółce po wyroku.

Aktualnie nie toczą się żadne postępowania sądowe w sprawie KDT.

Przychody oraz wpływy z tytułu rekompensat dotyczących rozwiązanych KDT

 Rok zakończony
31 grudnia 2013
Rok zakończony
31 grudnia 2012
Przychody z tytułu rekompensat dotyczących rozwiązanych KDT (18 886)  567 012
Wpływy z tytułu rekompensat dotyczących rozwiązanych KDT 515 321 526 799
Należności z tytułu rekompensat dotyczących rozwiązanych KDT na dzień bilansowy -   534 207

Postępowanie administracyjne wszczęte przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki

Prezes URE  wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia Vattenfall Sales Poland Sp. z o.o. (obecnie TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o.) kary pieniężnej na podstawie art. 56 ust.1 pkt 5 Prawa energetycznego. Prezes URE zarzuca spółce stosowanie w latach 2008 - 2012 cen i taryf, nie przestrzegając obowiązku przedstawienia ich do zatwierdzenia. Spółka stoi na stanowisku, że nie złamała  przepisów prawa w powyższym zakresie. Nie chcąc narażać się na bezpośredni zarzut nie wykonania żądania Prezesa URE i tym samym podlegać pod zapisy Ustawy Prawo Energetyczne, spółka na wniosek Prezesa URE przedkładała do zatwierdzania taryfy dla energii elektrycznej na lata 2008 – 2012, pomimo że spółka była zwolniona z obowiązku przedkładania taryfy dla energii elektrycznej (zwolnienie udzielone stanowiskiem Prezesa URE w dniu 28 czerwca 2001 roku). Przedłożone wnioski za lata 2008, 2009, 2011 i 2012 nie zostały zatwierdzone, a postępowanie o zatwierdzenie taryfy dla energii elektrycznej na rok 2010 zostało umorzone Decyzją Prezesa URE.

W dniu 19 marca 2010 roku Prezes URE wydał decyzję, w której postanowił cofnąć z urzędu zwolnienie z obowiązku przedkładania do zatwierdzania taryfy dla energii elektrycznej udzielonej Vattenfall Sales Poland Sp. z o.o. (obecnie TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o.) stanowiskiem Prezesa URE z dnia 28 czerwca 2001 roku. Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji do Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W dniu 9 grudnia 2011 roku SOKiK wydał wyrok uchylający decyzję Prezesa. W dniu 20 września 2012 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie ogłosił wyrok w sprawie apelacji URE od wyroku SOKiK w sprawie cofnięcia TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. zwolnienia z obowiązku przedkładania taryfy do zatwierdzenia dla grupy taryfowej G. Sąd oddalił apelację URE. Wyrok jest prawomocny, a jego pisemne uzasadnienie doręczono 31 grudnia 2012 roku. Prezes URE w dniu 1 marca 2013 roku wniósł skargę kasację od wyroku do Sądu Najwyższego. W dniu 5 grudnia 2013 roku Sąd Najwyższy wydał postanowienie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej Prezesa URE do rozpoznania, co oznacza, że postępowanie w tej sprawie zostało zakończone.

Postępowania administracyjne wszczęte przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Prezes Urzędu Ochrony Konkurenci i Konsumentów (UOKiK), Delegatura we Wrocławiu wszczął z urzędu w dniu 12 grudnia 2012 roku postępowanie przeciwko TAURON Sprzedaż Sp. z o.o., w którym zostały postawione jej zarzuty stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na bezzasadnym naliczaniu odsetek za nieterminowe płatności dotyczące prognozowanego zużycia energii elektrycznej, które są wykazywane poprzez system zautomatyzowanych procedur obsługi płatności, wskutek przyporządkowania wpłaconych przez odbiorców kwot do należności, które będą wymagalne w przyszłości, a pozostawienie najstarszych zobowiązań odbiorców jako niezapłaconych.

W odpowiedzi spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji nakładającej na nią obowiązek wykonania zobowiązania do zaniechania działań naruszających Ustawę z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia dalszemu trwaniu zarzucanych naruszeń. UOKiK wyraził zgodę na propozycję spółki, wobec czego TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. przedstawiła propozycje zobowiązań wraz z terminami ich realizacji mających na celu zapobieżenie dalszemu trwaniu zarzucanych naruszeń. W dniu 16 kwietnia 2013 roku Prezes UOKiK delegatura we Wrocławiu wydał Decyzję zobowiązującą do zaniechania działań. Spółka realizuje postanowienia Decyzji. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego ryzyko nałożenia kary jest znikome, wobec czego spółka nie utworzyła rezerwy.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurenci i Konsumentów (UOKiK), Delegatura w Warszawie wszczął z urzędu w dniu 17 września 2013 roku postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania przez TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na podawaniu w cennikach i materiałach informacyjnych  cen energii elektrycznej bez uwzględnienia wartości podatku od towarów i usług, co stanowi naruszenie ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. nr 171, poz. 1206) i w związku z tym stanowi naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spółka przekazała żądane dokumenty. Spółka przyjęła w całości argumentacje Prezesa UOKiK, zobowiązała się do zaniechania działań naruszających przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz wniosła o prowadzenie postępowania w kierunku wydania decyzji zobowiązującej. Zarząd spółki w chwili obecnej  nie tworzy rezerwy na to zdarzenie.

Wobec spółek z segmentu Sprzedaż UOKiK prowadzi następujące postępowania wyjaśniające:

  • Pismem z dnia 23 kwietnia 2013 roku UOKiK wszczął przeciwko TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. i TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne wyjaśnienie, czy w zakresie warunków umów rezerwowych sprzedaży energii elektrycznej, w tym zastrzeganych zabezpieczeń finansowych, nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spółki przekazały żądane dokumenty oraz ustosunkowały się do twierdzeń zawartych w piśmie UOKiK. W dniu 3 stycznia 2014 roku spółki otrzymały pisma, wzywające do przedstawienia dalszych wyjaśnień w sprawie.
  • Pismem z dnia 7 maja 2013 roku UOKiK zawiadomił spółkę TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie wstępnego ustalenia, czy w zakresie ograniczenia możliwości rozwiązania umowy sprzedaży energii elektrycznej przez kontrahentów TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. w ramach oferty produktowej „Dobra Decyzja 2014” mogło nastąpić naruszenie przez spółkę ustawy  z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.). Postępowanie wyjaśniające ma celu wstępne ustalenie, czy nastąpiło naruszenie przepisów ustawy uzasadniające wszczęcie postępowania antymonopolowego, w tym, czy sprawa ma charakter antymonopolowy oraz czy nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Spółka przekazała żądane dokumenty oraz ustosunkowała się do twierdzeń zawartych w piśmie UOKiK.
  • Pismem z dnia 10 lipca 2013 roku UOKiK zawiadomił TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie wstępnego ustalenia, czy działania TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. w zakresie zawierania umów sprzedaży energii elektrycznej z klientami za pośrednictwem infolinii w ramach produktu „Gwarancja Stałej Ceny”  nie naruszają ustawy  z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.). Spółka przekazała żądane dokumenty oraz ustosunkowała się do twierdzeń zawartych w piśmie UOKiK. W dniu 16 grudnia 2013 roku spółka otrzymała wezwanie organu, dotyczące przekazania dalszych informacji w sprawie. W odpowiedzi w dniu 30 grudnia 2013 roku spółka przekazała dalsze informacje żądane w wezwaniu.
  • Zawiadomieniem z dnia 28 października 2013 roku UOKiK poinformował TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie wstępnego ustalenia, czy działania spółki nie stanowią naruszenia przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007, nr 50, poz. 331 ze zm.), uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w szczególności w zakresie zasad pozyskiwania od konsumentów zgody na przetwarzanie danych osobowych w związku z oferowanymi przez spółkę produktami dotyczącymi możliwości obniżenia ceny energii elektrycznej pn.: „bezpieczny”, „Eko” i „EkoOszczędny”. Spółka przekazała żądane dokumenty oraz ustosunkowała się do twierdzeń zawartych w zawiadomieniu UOKiK.
  • Pismem z dnia 26 września 2013 roku UOKiK zawiadomił TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie wstępnego ustalenia, czy działalność spółki w zakresie naliczania kar za przedterminowe rozwiązanie umowy sprzedaży energii elektrycznej nie narusza przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi spółka udzieliła informacji żądanych przez Prezesa UOKiK  w toczącym się postepowaniu.

Zarząd obu spółek ocenia, mając na uwadze, że wszczęte postępowania mają charakter postępowań wyjaśniających, iż prawdopodobieństwo niekorzystnego rozstrzygnięcia powyższych spraw jest niskie i w związku z tym nie tworzy rezerw na te zdarzenia.

Roszczenia od Huty Łaziska S.A.

W związku z połączeniem Spółki z Górnośląskim Zakładem Elektroenergetycznym S.A. (GZE) – TAURON Polska Energia S.A. została stroną sporu sądowego z Hutą Łaziska S.A.(Huta). 

Główną przyczyną spraw z powództwa GZE było niewywiązywanie się przez Hutę z obowiązku zapłaty należności z tytułu dostaw energii, co w konsekwencji spowodowało wstrzymanie przez GZE w 2001 roku dostaw energii elektrycznej do Huty Łaziska.

Prezes URE postanowieniem z dnia 12 października 2001 roku nakazał GZE wznowić dostawy energii elektrycznej do Huty na warunkach umowy z dnia 30 lipca 2001 roku po cenie 67 zł/MWh do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu, a w dniu 14 listopada 2001 roku ostatecznie rozstrzygnął spór, wydając decyzję stwierdzającą, iż wstrzymanie dostaw energii elektrycznej  nie było nieuzasadnione. Huta odwołała się od tej decyzji. W dniu 25 lipca 2006 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie wydał wyrok prawomocnie kończący spór o zasadność decyzji Prezesa URE z dnia 14 listopada 2001 roku. Od powołanego wyroku Sądu Apelacyjnego Huta wniosła skargę kasacyjną, która została przez Sąd Najwyższy oddalona wyrokiem z dnia 10 maja 2007 roku.

Z powodu wstrzymania dostaw energii, Huta wywodzi wobec GZE roszczenie o zapłatę odszkodowania w wysokości 182 060 tysięcy złotych. Aktualnie toczy się sprawa z pozwu Huty z 12 marca 2007 roku przeciwko GZE i Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa URE, o zapłatę 182 060 tysięcy złotych z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za rzekome szkody wywołane niewykonaniem przez GZE postanowienia Prezesa URE z dnia 12 października 2001 roku. W sprawie tej zapadły korzystne dla GZE wyroki sądu pierwszej i drugiej instancji, jednakże wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011 roku Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. W dniu 5 czerwca 2012 roku Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Począwszy od 27 listopada 2012 roku odbywają się rozprawy przed sądem pierwszej instancji. Rozprawa wyznaczona na 27 stycznia 2014 roku została zniesiona, brak jest informacji o kolejnym terminie rozpraw.

Na podstawie przeprowadzonej przez Spółkę analizy prawnej roszczeń Huty i jej głównego udziałowca - spółki GEMI
Sp. z o.o. – Spółka uważa, że są one bezzasadne, a ryzyko konieczności ich zaspokojenia nikłe. W rezultacie Spółka nie utworzyła rezerwy na koszty związane z tymi roszczeniami.