44.1. Ryzyko kredytowe

Ryzyko kredytowe jest związane z potencjalnym zdarzeniem kredytowym, które może zmaterializować się w postaci następujących czynników: niewypłacalności kontrahenta, częściowej spłaty należności, istotnego opóźnienia w spłacie należności lub innego nieprzewidzianego odstępstwa od warunków kontraktowych.

Spółki Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. narażone są na działanie czynników ryzyka kredytowego w obszarach:

  • podstawowej działalności - źródłem ryzyka kredytowego są głównie transakcje zakupu i sprzedaży energii elektrycznej oraz energii cieplnej, transakcje zakupu i sprzedaży paliw kopalnych, itp.;
  • działalności inwestycyjnej - ryzyko kredytowe generowane jest przez transakcje wynikające z realizacji projektów inwestycyjnych, których powodzenie jest uzależnione od pozycji finansowej dostawców Grupy;
  • działalności biznesowej (zarządzanie ryzykiem rynkowym)  - ryzyko kredytowe dotyczy możliwości wystąpienia sytuacji braku realizacji zobowiązań drugiej strony transakcji pochodnej w stosunku do spółek Grupy, jeżeli wartość godziwa transakcji pochodnej jest dodatnia z punktu widzenia Grupy;
  • lokowania wolnych środków pieniężnych – ryzyko kredytowe powstaje na skutek lokowania wolnych środków pieniężnych przez spółki Grupy w papiery wartościowe obarczone ryzykiem kredytowym, tj. instrumenty finansowe inne niż emitowane przez Skarb  Państwa.

Klasy instrumentów finansowych, w których powstaje ekspozycja na ryzyko kredytowe, mające odmienną charakterystykę ryzyka kredytowego:

  • lokaty i depozyty;
  • obligacje, bony skarbowe oraz inne dłużne papiery wartościowe;
  • należności z tytułu dostaw i usług;
  • pożyczki udzielone;
  • pozostałe należności finansowe;
  • pozostałe aktywa finansowe;
  • środki pieniężne i ich ekwiwalenty;
  • instrumenty pochodne.

W Grupie nie występują istotne koncentracje ryzyka kredytowego związane z działalnością podstawową poza wymienionymi w nocie 44.1.1.

44.1.1 Ryzyko kredytowe związane z należnościami z tytułu dostaw i usług oraz pozostałymi należnościami finansowymi

Należności z tytułu dostaw i usług nie są oprocentowane i mają zazwyczaj 30-dniowy termin płatności w przypadku kontrahentów instytucjonalnych. W odniesieniu do klientów indywidualnych płatności dokonywane są w cyklach miesięcznych lub dwumiesięcznych.

Za wyjątkiem sprzedaży realizowanej na rzecz klientów indywidualnych, sprzedaż jest realizowana tylko zweryfikowanym klientom. Dzięki temu, zdaniem kierownictwa, nie istnieje dodatkowe ryzyko kredytowe, ponad poziom określony odpisem aktualizującym nieściągalne należności właściwym dla należności handlowych Grupy. 

Grupa zarządza ryzykiem kredytowym wobec kontrahentów głównie poprzez stosowanie następujących mechanizmów oraz technik:

  • ocenę standingu finansowego kontrahentów wraz z nadawaniem limitów kredytowych;
  • wymaganie określonych zabezpieczeń kredytowych od klientów o słabym standingu finansowym;
  • standaryzację zapisów umownych z zakresu ryzyka kredytowego i standaryzacja zabezpieczeń kredytowych;
  • system bieżącego monitoringu płatności i system wczesnej windykacji;
  • systematyczny pomiar ryzyka kredytowego wynikający z prowadzonej działalności handlowej;
  • bieżące monitorowanie kondycji finansowej kontrahenta, współpraca z wywiadowniami gospodarczymi i firmami windykacyjnymi.

Na dzień 31 grudnia 2013 roku największe saldo należności handlowych Grupa posiada od ArcelorMittal Poland S.A. w wysokości 103 781 tysięcy złotych oraz PSE S.A w wysokości 47 652 tysiące złotych.

Na dzień 31 grudnia 2012 roku największe salda należności handlowych Grupa posiadała od Kompani Węglowej S.A. w wysokości 55 850 tysięcy złotych oraz PKP Energetyka S.A. w wysokości 44 120 tysięcy złotych.

Odpisy aktualizujące krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności

Rok zakończony
31 grudnia 2013
Rok zakończony
31 grudnia 2012
Odpis aktualizujący na początek okresu (197 357) (173 864)
Utworzenie (205 425) (99 863)
Wykorzystanie 55 309 31 686
Rozwiązanie 73 974 44 707
Inne zmiany - (23)
Odpis aktualizujący na koniec okresu (273 499) (197 357)
Wartość pozycji przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego 2 408 140 3 234 052
Wartość pozycji netto na koniec okresu 2 134 641 3 036 695

Grupa nie posiada istotnych pozycji, które na dzień bilansowy byłyby nieściągalne, lecz nie objęte odpisem aktualizującym.

Wiekowanie krótkoterminowych należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności według stanu na dzień 31 grudnia 2013 roku

Przeterminowane
NIE PRZETERMINOWANE<30 dni30-90 dni90-180 dni180-360 dni>360 dniRAZEM
Przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego 1 801 979 223 256 68 361 88 567 60 392 165 585 2 408 140
Odpisy aktualizujące (792) (2 596) (5 894) (66 233) (43 612) (154 372) (273 499)
Po uwzględnieniu odpisu aktualizującego 1 801 187 220 660 62 467 22 334 16 780 11 213 2 134 641

Wiekowanie krótkoterminowych należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności według stanu na dzień 31 grudnia 2012 roku

Przeterminowane
NIE PRZETERMINOWANE<30 dni30-90 dni90-180 dni180-360 dni>360 dniRAZEM
Przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego 2 681 539 258 838 78 612 36 011 50 508 128 544 3 234 052
Odpisy aktualizujące (13 047) (1 738) (5 140) (11 020) (41 077) (125 335) (197 357)
Po uwzględnieniu odpisu aktualizującego 2 668 492 257 100 73 472 24 991 9 431 3 209 3 036 695

44.1.2 Ryzyko kredytowe związane z pozostałymi aktywami finansowymi

W odniesieniu do aktywów finansowych ryzyko kredytowe Grupy powstaje w wyniku niemożności dokonania zapłaty przez drugą stronę umowy, a maksymalna ekspozycja na to ryzyko równa jest wartości bilansowej tych instrumentów.

Zarządzanie ryzykiem kredytowym związanym ze środkami pieniężnymi Grupa realizuje poprzez dywersyfikację banków, w których lokowane są nadwyżki środków pieniężnych. Wszystkie podmioty, z którymi Grupa zawiera transakcje depozytowe, działają w sektorze finansowym. Są to banki posiadające rating na wysokim poziomie, a także dysponujące odpowiednim kapitałem własnym oraz silną i ustabilizowaną pozycją rynkową.

Udział trzech banków, w których Grupa posiada największe salda środków pieniężnych, na dzień 31 grudnia  2013 roku wynosił 81%.

Wszystkie podmioty, z którymi Grupa zawiera transakcje pochodne w celu zabezpieczenia przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych i kursów walutowych, działają w sektorze finansowym. Są to polskie banki posiadające wysoki rating finansowy, a także dysponujące odpowiednią wysokością kapitału własnego oraz silną i ustabilizowaną pozycją rynkową.